Cari Hesap Nedir? Borç, Alacak, Bakiye ve Ekstre Örnekle

Kısa cevap: Cari hesap, işletmenizin bir müşteriyle ya da tedarikçiyle arasındaki borç ve alacak hareketlerinin tek bir hesapta, tarih sırasıyla tutulduğu kayıttır. Veresiye satış yaptığınızda müşterinin hesabına borç, ödeme aldığınızda alacak yazarsınız. Aradaki fark bakiyedir: kimin kime ne kadar borçlu olduğunu gösterir.

Borç, alacak ve bakiye

Bakiye = toplam borç − toplam alacak. Sonuç artıysa müşteri size borçludur ("borç bakiyesi"), eksiyse siz müşteriye borçlusunuz ("alacak bakiyesi", örneğin fazla ödeme ya da avans).

Tedarikçi cari hesabında yönler terstir: tedarikçiden aldığınız mal alacak, ona yaptığınız ödeme borç yazılır.

Örnek cari hesap ekstresi

Müşteri: Yılmaz Market · Dönem: Ekim 2026

Ekim sonunda müşterinin borcu 5.000 ₺. Ekstreyi müşteriye gönderdiğinizde hem neyi ne zaman aldığını hem ne kadar ödediğini tek bakışta görür; tartışma azalır.

Cari hesap mutabakatı

Mutabakat, iki işletmenin birbirleri adına tuttukları bakiyeyi karşılaştırıp aynı olduğunu yazılı olarak teyit etmesidir. Genellikle yıl sonunda ya da dönem sonlarında yapılır:

1. Kendi kayıtlarınızdaki bakiyeyi ve ekstreyi karşı tarafa gönderirsiniz.
2. Karşı taraf kendi kayıtlarıyla karşılaştırır; "mutabıkız" ya da "mutabık değiliz" diye yanıt verir.
3. Fark varsa hareketler tek tek karşılaştırılır; genellikle unutulan bir iade, gecikmiş bir havale ya da yanlış tutar çıkar.

Muhasebede cari hesaplar

Resmî muhasebede (Tek Düzen Hesap Planı) cari hesaplar şu kodlarla izlenir:

• 120 Alıcılar: Veresiye satış yaptığınız müşterilerden alacaklarınız.
• 320 Satıcılar: Vadeli mal aldığınız tedarikçilere borçlarınız.
• 121 Alacak Senetleri / 321 Borç Senetleri: Senede bağlanmış alacak ve borçlar (bkz. senet örneği).
• 100 Kasa / 102 Bankalar: Tahsilat ve ödemelerin karşı hesapları.

Bu kayıtları resmî defterlere mali müşaviriniz işler. İşletme olarak sizin işiniz, her satışın ve tahsilatın doğru müşteriye, doğru tutarla, zamanında yazılmasıdır. Buna ön muhasebe denir: ön muhasebe nedir?

Cari hesap nasıl tutulur?

• Defter ya da Excel: Az müşteriniz varsa yeterlidir. Hazır şablon: veresiye defteri Excel. Tahsilatta mutlaka tahsilat makbuzu verin.
• Program: Müşteri sayısı arttıkça bakiye hesaplamak, vadesi geçenleri bulmak ve ekstre çıkarmak elle zorlaşır. Cari hesap takip programında satış yaptığınız anda borç müşterinin kartına yazılır, tahsilat bakiyeyi kendiliğinden düşer; borçlu listesi ve WhatsApp hatırlatması hazırdır. Hatırlatma metinleri için: veresiye borcu nasıl hatırlatılır?

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; muhasebe kayıtları ve vergi işlemleri için mali müşavirinize danışın.

Sık sorulan sorular

Cari hesap nedir?

Cari hesap, bir işletmenin müşterisi ya da tedarikçisiyle arasındaki borç ve alacak hareketlerinin tek bir hesapta, tarih sırasıyla izlendiği kayıttır. Veresiye satış borç olarak, tahsilat alacak olarak yazılır; aradaki fark bakiyedir ve kimin kime ne kadar borçlu olduğunu gösterir.

Cari hesap borç ve alacak ne demek?

Müşteri cari hesabında borç sütunu müşterinin size borçlandığı tutarları (veresiye satış, kesilen fatura), alacak sütunu ise müşterinin ödediği tutarları (tahsilat, iade) gösterir. Borç alacaktan fazlaysa müşteri size borçludur.

Cari hesap bakiyesi nasıl hesaplanır?

Bakiye, toplam borçtan toplam alacağın çıkarılmasıyla bulunur. Örneğin 10.000 ₺ veresiye satış (borç) ve 6.000 ₺ tahsilat (alacak) varsa bakiye 4.000 ₺ borçtur.

Cari hesap ekstresi nedir?

Bir cari hesabın belirli tarih aralığındaki tüm hareketlerini ve her satırdan sonraki bakiyeyi gösteren dökümdür. Müşteriye borcunu göstermek ya da mutabakat yapmak için gönderilir.

Cari hesap mutabakatı nedir?

İki işletmenin birbirleri adına tuttukları cari hesap bakiyelerini karşılaştırıp aynı olduğunu yazılı olarak teyit etmesidir. Genellikle dönem sonlarında yapılır; farklılık varsa hareketler tek tek karşılaştırılır.

Cari hesap ile banka cari hesabı aynı şey mi?

Hayır. Bankacılıkta cari hesap, para yatırıp çekilebilen vadesiz mevduat hesabıdır. Ticarette ve muhasebede ise müşteri ve tedarikçilerle olan borç-alacak ilişkisinin izlendiği hesaptır.