Tahsilat Makbuzu Örneği: Para Teslim Alındı Belgesi

Parayı kâğıtta kaybetmeyin: Müşteri takip programında parayı müşterinin kartında “Para al” ile alırsınız; hangi işe yazıldığı, kalan borç ve kasaya girişi aynı anda kaydedilir. Hesap dökümü müşteriye WhatsApp’tan gider. 250 kayda kadar ücretsiz.

Kısa cevap: Tahsilat makbuzu, bir ödemenin kimden, kime, ne zaman, hangi yolla ve hangi borç için alındığını gösteren belgedir. İçinde makbuz no, tarih ve saat, tutar (rakamla ve yazıyla), ödeme şekli, ödemenin karşılığı olan iş ya da fiş, kalan borç ve iki tarafın imzası bulunur. Fatura yerine geçmez.

Makbuzun bölümleri

Neden “hangi borç için” yazılmalı?

Müşterinin birden çok borcu varsa (iki ayrı servis, bir veresiye satış) ödemenin hangisini kapattığı sonradan tartışma konusu olur. Kanun bunu şöyle çözer:

1. Borçlu bildirir: Ödeme gününde hangi borcu ödediğini söyleyebilir (TBK m. 101).
2. Bildirmezse makbuz geçerli: Hemen itiraz etmedikçe ödeme, makbuzda gösterilen borç için yapılmış sayılır (m. 101).
3. Makbuzda da yoksa: Ödeme muaccel borca, birden çok muaccel borç varsa vadesi önce gelen borca sayılır (m. 102).

Bu yüzden şablondaki “Ödemenin karşılığı” tablosu doldurulmalıdır. Programda da aynı kural işler: karttan alınan para en eski borçtan başlayarak düşülür, isterseniz hangi işe yazılacağını seçersiniz.

Kapora alırken

Kapora (ön ödeme) işin ya da ürünün bedelinden düşülecek paradır; “fazla ödeme” değildir. Makbuzda “Kapora” kutusunu işaretleyin ve hangi iş için alındığını yazın. İş teslim edilirken kalan tutar hesaplanır; teslim sırasında da bir iş teslim tutanağı imzalatmak, ödemeyi ve işi birlikte kayda geçirir.

Doldururken 4 dikkat

• Tutarı yazıyla da yazın. “1.500 TL — bin beş yüz Türk lirası” rakam düzeltmesini önler.
• Saati yazın. Gün içinde birden çok ödeme varsa hangisi olduğu ayırt edilir.
• Havalede dekont no. Banka açıklaması ile makbuz eşleşir.
• İki nüsha. Biri müşteride, biri sizde; programdaysa kayıt zaten saklanır.

Makbuz fatura yerine geçer mi?

Geçmez. Makbuz paranın alındığını gösterir; satılan mal ya da yapılan iş için fatura düzenleme yükümlülüğü ayrıca devam eder (VUK m. 232). Hangi belgeyi, hangi tutardan sonra düzenlemeniz gerektiğini mali müşavirinizle netleştirin.

Kâğıt makbuz mu, program mı?

Borcu hatırlatma metinleri için: borç hatırlatma yazısı örneği. Veresiye takibinin bütünü: cari hesap ve veresiye takibi.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki ve mali danışmanlık yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Tahsilat makbuzunda neler bulunmalı?

Ödemeyi alan ve ödeyen; makbuz numarası; tarih ve saat; tutar rakamla ve yazıyla; ödeme şekli (nakit, kart, havale); ödemenin hangi borç ya da iş için alındığı; varsa kalan borç ve iki tarafın imzası.

Elden para teslim tutanağı ile tahsilat makbuzu aynı şey mi?

Amaçları aynıdır: paranın kimden, kime, ne zaman ve ne için verildiğini gösterir. “Para teslim tutanağı” daha çok iki kişi arasında, “tahsilat makbuzu” işletmenin müşteriden aldığı ödeme için kullanılır. Bu şablon ikisine de uyar.

Birden çok borç varsa ödeme hangisine sayılır?

Borçlu ödeme gününde hangi borcu ödediğini bildirebilir; bildirmezse ödeme, hemen itiraz etmedikçe makbuzda gösterilen borç için yapılmış sayılır (TBK m. 101). Makbuzda açıklık yoksa muaccel borca, birden çok muaccel borç varsa vadesi önce gelen borca sayılır (TBK m. 102).

Müşteri makbuz isteyebilir mi?

Evet. Borcu ödeyen, alacaklıdan makbuz isteyebilir; borcun tamamı ödenmişse borç senedinin geri verilmesini ya da iptalini de isteyebilir (TBK m. 103).

Tahsilat makbuzu fatura yerine geçer mi?

Hayır. Makbuz ödemenin alındığını gösterir. Satılan mal ve yapılan iş için fatura düzenleme yükümlülüğü ayrıca devam eder (VUK m. 232). Hangi belgeyi düzenlemeniz gerektiğini mali müşavirinizle netleştirin.