Emanet (Yedek) Cihaz Teslim Formu: Konsinye Telefon Sözleşmesi

Kısa cevap: Onarım süresince müşteriye yedek telefon veriyorsanız, bu hukuken bir kullanım ödüncüdür (TBK m. 379 vd.). Müşteri cihazı sözleşmeye uygun kullanmak ve aynen geri vermekle yükümlüdür; olağan yıpranmadan sorumlu değildir. Tartışma çıkmaması için cihazın verildiği hâl, bugünkü değeri, iade zamanı ve hasar-kayıp şartı önceden yazılır, iki taraf imzalar.

Neden yazılı form?

Yedek telefon iyi bir hizmettir: müşteri onarım beklerken telefonsuz kalmaz, sizi tercih eder. Ama üç durumda sözlü anlaşma yetmez:

1. Emanet cihaz kırık geri gelir. Çizik veriliş anında var mıydı, yoksa sonra mı oldu?
2. Emanet cihaz hiç geri gelmez. Müşteri onarılan telefonunu alır, yedek telefonu "sonra getiririm" der.
3. Cihazda önceki kullanıcının verisi kalmıştır. Bu hem sizin hem önceki müşterinin başını ağrıtır.

Formda neler olmalı?

"Konsinye" mi, "emanet" mi?

Piyasada bu cihazlara sık sık konsinye cihaz denir. Oysa konsinye, hukuken satılmak üzere bırakılan mal için kullanılan bir terimdir. Onarım süresince geçici kullanım için verilen cihaz ise kullanım ödüncüdür. Form başlığında "emanet" ya da "ödünç" kelimesini kullanmak, bir uyuşmazlıkta belgenin neyi anlattığını netleştirir.

Hasar, kayıp ve depozito

• Olağan yıpranma: Kullanım ödüncünde ödünç alan, cihazın olağan kullanımından doğan yıpranmadan sorumlu tutulmaz.
• Olağan dışı hasar ve kayıp: Kırık ekran, sıvı teması, kayıp ve çalınma için ne ödeneceğini önceden yazın. Şablondaki "bugünkü değer" alanı bunun için var.
• Depozito: Değerli bir cihaz veriyorsanız depozito alabilirsiniz. Tutarı ve iade şartı formda yazılı olmalı.
• Onarılan cihazla takas: Emanet cihaz iade edilmeden onarılan cihazın teslimini bekletmek, pratikte en etkili güvencedir; bunu formda baştan yazın.

Veriler ve hesaplar

Emanet telefon bir müşteriden diğerine geçer. İki kural bu işi temiz tutar:

1. Müşteri kendi SIM kartını kullanır ve iadeden önce hesaplarından çıkar.
2. Servis, iade alınan cihazı başka birine vermeden önce fabrika ayarlarına sıfırlar ve bunu forma işaretler.

Önceki kullanıcının fotoğrafları ya da mesajları bir sonraki müşteriye geçerse bu, kişisel verilerin güvenliği yükümlülüğü açısından sorun yaratır.

Programda nasıl tutulur?

İşletme Yönetim'de emanet cihazları ürün olarak ekleyip stok adedini 1 olarak tutabilirsiniz; hangi cihazın hangi müşteride olduğunu servis kaydının notuna ve imzalı formun fotoğrafına yazarsınız. Onarılan cihaz "hazır" olduğunda müşteriye giden WhatsApp mesajına "emanet cihazı getirmeyi unutmayın" cümlesini eklemek, iade oranını belirgin artırır.

Diğer şablonlar: ücretsiz şablonlar.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Emanet (yedek) telefon verirken hangi belge düzenlenir?

Bir kullanım ödüncü sözleşmesi niteliğinde emanet cihaz teslim formu düzenlenir. Formda cihazın kimliği (model, IMEI), verildiği hâl, aksesuarlar, bugünkü değeri, iade zamanı, hasar ve kayıpta sorumluluk ile SIM kart ve veri şartları yer alır; iki taraf imzalar.

Emanet cihaz bozulursa ya da kaybolursa kim öder?

Kullanım ödüncünde ödünç alan, cihazı sözleşmeye uygun kullanmak ve aynen geri vermekle yükümlüdür; olağan kullanımdan doğan yıpranmadan sorumlu değildir (TBK m. 379 vd.). Olağan kullanım dışı hasar, kayıp ve çalınmada ne ödeneceğinin formda önceden yazılması tartışmayı önler; bu yüzden şablonda cihazın bugünkü değeri alanı vardır.

"Konsinye cihaz" ile emanet cihaz aynı şey mi?

Piyasada onarım süresince verilen yedek telefona "konsinye cihaz" da denir; ancak konsinye, hukuken satılmak üzere bırakılan mal için kullanılır. Onarım süresince geçici kullanım için verilen cihaz, kullanım ödüncüdür. Formun adı ve şartları buna göre yazılmalıdır.

Emanet telefondan depozito alınabilir mi?

Alınabilir. Depozitonun tutarı ve iade şartı forma yazılır; cihaz verildiği hâlde iade edildiğinde depozito geri verilir. Depozito alınmayacaksa bu da açıkça işaretlenir.

İade edilen emanet cihazdaki veriler ne olur?

Müşteri iadeden önce kendi hesaplarından çıkmalı ve verilerini silmelidir. Servis de cihazı bir sonraki müşteriye vermeden önce fabrika ayarlarına sıfırlar; önceki kullanıcının kişisel verisi başkasına geçmez.